Van grijze naar groene bedrijventerreinen

De eerste stappen

71 procent van de Zuid-Hollandse bedrijventerreinen bevat veel gebouwen die kwetsbaar zijn bij extreme regenbuien. 48 procent bestaat uit verhard oppervlak zoals tegels of asfalt. Slechts 1 op de 12 terreinen heeft voldoende bomen. Meer bomen, wateropvang en groene daken zijn voorbeelden die kunnen bijdragen aan biodiversiteit en een betere leefomgeving, én aan gezondere en productievere werkplekken. De provincie zet daarom actief in op het verduurzamen van bedrijventerreinen en wil ondernemers ondersteunen bij het zetten van concrete stappen. Leontien Cenin, senior beleidsmedewerker Duurzame Bedrijventerreinen: ‘We zien dat hittestress en wateroverlast steeds grotere uitdagingen worden. Als ondernemer wil je je bedrijf weerbaar maken voor de toekomst. Door daar nu al over na te denken kun je problemen voorkomen. Veel bedrijven willen wel verduurzamen, maar denken niet altijd aan vergroeningsmaatregelen. Om ondernemers te stimuleren zetten we als provincie in op partijen samen brengen en kennisdelen. Dit doen we o.a. vanuit Werklandschappen van de Toekomst, programma verduurzaming bedrijventerreinen en Groene Cirkels.’

Van bewustwording naar actie

Ook Rabobank ziet een belangrijke rol voor zichzelf. Volgens Marius Hovius, coöperatief directeur bij Rabobank Leiden-Haaglanden, sluiten projecten als deze goed aan bij de maatschappelijke rol van de bank. ‘Veel uitdagingen waar ondernemers mee te maken hebben – zoals de energietransitie, circulariteit, klimaatadaptatie en weerbaarheid – kun je niet in je eentje oplossen,’ zegt hij. ‘Juist op bedrijventerreinen - in feite al natuurlijke collectieven - liggen kansen om samen stappen te zetten.’ Oplossingen worden sterker wanneer bedrijven samenwerken - door van individuele naar collectieve oplossingen te komen. Als ondernemers op eenzelfde terrein samen optrekken en ervaringen delen, ontstaan er nieuwe mogelijkheden. En als je eenmaal samen begint, bijvoorbeeld met een energievraagstuk, kom je vanzelf bij andere onderwerpen als vergroening en klimaatadaptatie. Kortom, je wordt als bedrijf weerbaar en in control - een bedrijf met een stabielere voorspelbare winstgevendheid en minder afhankelijkheden.’

Rabobank is daarbij een verbinder. ‘Wij brengen ondernemers bij elkaar, delen kennis vanuit Rabobank Research en ondersteunen waar mogelijk initiatieven vanuit ons coöperatief dividend. Zo proberen we ondernemers van bewustwording naar actie te brengen.’

Economische voordelen 

Om bedrijven te helpen vergroenen hebben de provincie en Rabobank vanuit het gezamenlijke belang  een publiek-private uitvraag gedaan aan Haskoning om een inspiratieproduct met concrete maatregelen te ontwikkelen. ‘Bedrijven willen vooral weten wat vergroenen concreet betekent voor hun eigen terrein,’ aldus Maarten Wasink, projectleider bij Royal Haskoning. ‘Welke (technische) maatregelen kun je nemen? Wat kosten ze? En wat leveren ze op – niet alleen in euro’s en rendement, maar ook in werk, plezier en ook in biodiversiteit?’ Om die vragen adequaat te beantwoorden is het belangrijk om onderscheid te maken in verschillende soorten bedrijven en terreinen. Anastasia Stikkers, adviseur stedelijk water en klimaatadaptatie bij Haskoning legt uit: ‘We werken met vier bedrijfsprofielen: kantoren, distributie/logistiek, productie en gemend/hoogwaardig. Voor elk profiel brengen we in kaart welke maatregelen passen en wat de effecten zijn. Voor een kantoorgebouw zijn de effecten van groen op het welzijn van de medewerkers belangrijk. Bij een logistieke hal kan dat bijvoorbeeld het voorkomen van waterschade in het pand zijn.’

Onder alle mogelijke maatregelen ligt het argument dat vergroening ook economische voordelen kan opleveren. Marius Hovius: ‘Een groen bedrijventerrein is vaak aantrekkelijker en kwalitatief beter. Dat kan de waarde van een locatie verhogen. Bovendien laat onderzoek zien dat mensen productiever zijn in een groene werkomgeving.’

Showcases ter inspiratie

Belangrijk in het project zijn de praktijkvoorbeelden van bedrijven die al stappen hebben gezet. ‘Er is veel onderzoek beschikbaar, maar ondernemers willen vooral zien wat in de praktijk werkt,’ zegt Maarten Wansink. ‘Daarom gaan we showcases gebruiken – voor elk bedrijfsprofiel één. Het brouwerijterrein van HEINEKEN is zo’n showcase.  We laten zien wat er is gedaan, waarom en wat het resultaat is.’ Naast de showcases komen er factsheets, en video’s, zodat andere bedrijven zich kunnen herkennen in een vergelijkbare situatie.

Provincie Zuid-Holland, Rabobank en Haskoning hopen dat het project bedrijven inspireert om met een andere blik naar hun eigen terrein te kijken. ‘Bedrijventerreinen zijn onderdeel van een groter ecosysteem, aldus Marius Hovius. ‘Als we samenwerken, kunnen we ze stap voor stap groener, klimaatbestendiger en aantrekkelijker maken.’ Volgens Anastasia Stikkers ligt daar een belangrijke kans voor de toekomst. ‘Als we nu investeren in vergroening, zien bedrijventerreinen er over tien jaar anders uit: minder grijs, meer groen en beter voorbereid op extreem weer. Dat is goed voor bedrijven, voor mensen én voor de omgeving.’ 

De eerste resultaten van het project worden gedeeld tijdens een bijeenkomst op 3 juli, georganiseerd door Rabobank en provincie Zuid-Holland. Ondernemers, beleidsmakers en andere betrokken partijen gaan daar met elkaar in gesprek over hoe vergroening van bedrijventerreinen verder kan worden versneld. Wil je hierbij aanwezig zijn? Stuur een mail naar groenecirkel@pzh.nl

Bekijk de Werklandschappenscan van Werklandschappen van de Toekomst.